مدیریت پروژه چابک (Agile) و اسکرام به زبان ساده

به‌روزرسانی: ۱ آبان ۱۴۰۵9 دقیقه مطالعه

رویکرد چابک محصول را در چرخه‌های کوتاه می‌سازد، زود بازخورد می‌گیرد و تغییر را می‌پذیرد. اسکرام رایج‌ترین چارچوب چابک است. این راهنما اصول، نقش‌ها و ابزارهای چابک را برای تیم‌هایی که تازه شروع می‌کنند توضیح می‌دهد.

چابک چیست و کی مناسب است؟

مانیفست چابک (۲۰۰۱) چهار ارزش دارد: افراد و تعامل بیش از فرایند و ابزار، محصول کارا بیش از مستندات جامع، همکاری با مشتری بیش از مذاکره‌ی قرارداد و پاسخ به تغییر بیش از پیروی از برنامه. این یعنی موارد سمت راست بی‌ارزش نیستند، ولی موارد سمت چپ ارزش بیشتری دارند.

چابک برای پروژه‌هایی مناسب است که محدوده‌شان از ابتدا روشن نیست و بازخورد زود ارزشمند است: نرم‌افزار، محصول جدید، بازاریابی. برای ساختن یک پل که تغییر در میانه‌ی کار بسیار گران است، رویکرد پیش‌بینانه مناسب‌تر است.

PMBOK ویرایش هشتم از «رویکرد تطبیقی» حرف می‌زند که روش‌های چابک مهم‌ترین (ولی نه تنها) نمونه‌ی آن‌اند، و انتخاب بین رویکرد پیش‌بینانه، تطبیقی یا ترکیبی و «آهنگ تحویل» (یک‌باره، چندمرحله‌ای یا پیوسته) را بخشی از متناسب‌سازی هر پروژه می‌داند.

اسکرام: نقش‌ها، رویدادها و مصنوعات

  • مالک محصول: اولویت‌های بک‌لاگ را تعیین می‌کند و نماینده‌ی ذی‌نفعان است.
  • اسکرام مستر: فرایند را تسهیل و موانع تیم را برطرف می‌کند.
  • تیم توسعه: خودسازمان‌ده و چندمهارتی؛ کار را انجام می‌دهد.
  • رویدادها: برنامه‌ریزی اسپرینت، جلسه‌ی روزانه‌ی ۱۵ دقیقه‌ای، بازبینی اسپرینت و جلسه‌ی بازنگری (رترو).
  • مصنوعات: بک‌لاگ محصول، بک‌لاگ اسپرینت و افزونه‌ی قابل‌تحویل.

اسپرینت، داستان کاربر و برآورد

اسپرینت بازه‌ی ثابت یک تا چهار هفته‌ای است. کارها به‌صورت داستان کاربر نوشته می‌شوند («به‌عنوان مدیر پروژه می‌خواهم … تا …») و با امتیاز داستان، که اندازه‌ی نسبی کار است، برآورد می‌شوند. تیم در شروع اسپرینت بر اساس سرعتش (میانگین امتیاز تمام‌شده در اسپرینت‌های قبل) کارها را انتخاب می‌کند.

نمودار برن‌داون و سرعت تیم

برن‌داون کار باقی‌مانده را روز به روز در برابر خط ایده‌آل نشان می‌دهد و زود هشدار می‌دهد که اسپرینت در خطر است. سرعت تیم ابزار برنامه‌ریزی همان تیم است و نباید برای مقایسه‌ی تیم‌ها یا ارزیابی افراد استفاده شود.

کانبان

کانبان اسپرینت ثابت ندارد؛ کارها روی تخته از چپ به راست جریان پیدا می‌کنند و برای هر ستون سقف کار همزمان تعیین می‌شود. کانبان برای تیم‌های پشتیبانی و کارهایی با ورودی پیوسته مناسب است.

رویکرد ترکیبی

بسیاری از سازمان‌ها برنامه‌ی کلان را پیش‌بینانه نگه می‌دارند (فازها، نقاط عطف، بودجه) و بخش‌هایی مثل طراحی یا نرم‌افزار را چابک اجرا می‌کنند. کلید موفقیت، پیوند دادن این دو است: پیشرفت اسپرینت‌ها باید در برنامه‌ی کلان و گزارش مدیریتی دیده شود.

پرسش‌های رایج

تفاوت چابک و اسکرام چیست؟

چابک مجموعه‌ای از ارزش‌ها و اصول است؛ اسکرام یک چارچوب مشخص برای اجرای آن با نقش‌ها، رویدادها و مصنوعات تعریف‌شده.

طول مناسب اسپرینت چقدر است؟

معمولاً دو هفته؛ کوتاه‌تر برای محصولات با تغییر سریع و تا چهار هفته برای تیم‌هایی که کار بزرگ‌تری تحویل می‌دهند.

آیا پروژه‌ی عمرانی می‌تواند چابک باشد؟

اجرای فیزیکی معمولاً پیش‌بینانه است، ولی بخش‌هایی مثل طراحی، تأمین یا مدیریت تغییرات می‌توانند از روش‌های چابک مثل برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت و جلسات روزانه سود ببرند.

اصطلاحات مرتبط